Kedi: aşı ve parazit takvimi

Çekirdek aşılar: panleukopeni (FPV), herpesvirüs-1 (FHV-1) ve calicivirüs (FCV) — üçlü karma; Türkiye'de kuduz yasal. FeLV, dışarı çıkan ve 1 yaş altı kediler için güçlü şekilde önerilir. Mikroçip + PETVET zorunlu.

Aşılar

Kedi karma aşısı

FVRCP / RCPTemel aşı

Feline panleukopeni virüsü, feline herpesvirüs-1 (rinotrakeitis), feline calicivirüs

ilk doz 6. haftadan itibaren · 3 haftada bir, 16. haftaya kadar · tekrar: kılavuz 3 yılda bir, Türkiye pratiği yılda bir

6–8 haftalıkta başla, 2–4 haftada bir, son doz ≥16 haftalıkta (tipik: 8–12–16. hafta). 26. haftada rapel. Sonra düşük riskli (ev içi) kedide 3 yılda bir; yüksek riskli (dışarı çıkan, pansiyon, çok kedili ev) kedide FHV/FCV yıllık.

Hekim notu

WSAVA 2024: FPV MLV en sık 3 yılda bir. FHV/FCV koruması daha kısa; risk yüksekse 12 ay. Türkiye pratiği: yıllık karma aşı yaygındır. Pansiyon öncesi aşıdan 3 ay geçmişse yıllık FHV/FCV rapeli pansiyondan önce zamanlanabilir.

Kaynak:WSAVA 2024 Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats 2020 AAHA/AAFP Feline Vaccination Guidelines

Kuduz aşısı

R / RabiesYasal zorunlu

Kuduz virüsü

ilk doz 12. haftadan itibaren · tekrar: yılda bir

En erken 12 haftalıkta tek doz, sonra yılda bir (Türkiye yasal/idari uygulama).

Hekim notu

Ev içi kedi için de zorunlu kabul edilir. Kedilerde enjeksiyon bölgesi sarkomu (FISS) riskine karşı adjuvansız aşı tercihi ve uzak bölgeye (arka bacak distali/kuyruk) uygulama önerilir; aşı yeri kayda geçirilmeli.

Kaynak:Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt A…WSAVA 2024 Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats 2020 AAHA/AAFP Feline Vaccination Guidelines

Kedi lösemi virüsü aşısı

FeLVRiske göre

Feline leukemia virus

ilk doz 8. haftadan itibaren · 4 haftada bir, 12. haftaya kadar · tekrar: 2 yılda bir

Aşı öncesi FeLV antijen testi (negatif olmalı). ≥8 haftalıktan itibaren 2 doz, 3–4 hafta arayla; 1 yıl sonra rapel; sonra riske göre 2–3 yılda bir (dışarı çıkanlarda yıllık tercih edilebilir).

Hekim notu

AAHA/AAFP 2020: 1 yaş altı tüm kediler için önerilir (yaşa bağlı duyarlılık). WSAVA 2024: FeLV'nin yaygın olduğu bölgelerde dışarı çıkan genç kediler için önerilir (BELİRSİZ: 2024 metninde 'core' sınıflandırması birebir doğrulanamadı). Türkiye'de sokak/melez kedilerde prevalans yüksek bildirilir.

Kaynak:2020 AAHA/AAFP Feline Vaccination Guidelines WSAVA 2024 Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats

Kedi immün yetmezlik virüsü

FIVRiske göre

Feline immunodeficiency virus

Rutin aşı önerilmez.

Hekim notu

Aşı (Fel-O-Vax FIV) çoğu ülkede piyasada yok ve aşılı kediler antikor testlerinde pozitif çıkar; WSAVA önermez. Yönetim: FIV/FeLV kombine test (sahiplenmede, hastalıkta, kavga ısırığından 60 gün sonra), kısırlaştırma ve ev içi yaşam. Sıfır değerleri 'aşı yok' anlamındadır.

Kaynak:WSAVA 2024 Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats 2020 AAHA/AAFP Feline Vaccination Guidelines

Chlamydia felis

ChpRiske göre

Chlamydia felis (konjunktivit)

ilk doz 9. haftadan itibaren · 4 haftada bir, 13. haftaya kadar · tekrar: yılda bir

≥9 haftalıktan itibaren 2 doz 3–4 hafta arayla, sonra yılda bir; çoğunlukla 4'lü karma (RCPCh) içinde.

Hekim notu

Sadece çok kedili ortamda kanıtlanmış enfeksiyon varsa önerilir (non-core).

Kaynak:WSAVA 2024 Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats

Parazit takvimi

İç parazit (yavru)

İç parazit14 günde bir

3 haftalıktan itibaren 14 günde bir, sütten kesildikten 2 hafta sonrasına kadar; ardından 6 aylığa kadar ayda bir.

Toxocara cati süt yoluyla bulaşır; transplasental bulaş yoktur, bu yüzden köpeğe göre 1 hafta geç başlanır.

Kaynak:ESCCAP GL1 – Worm Control in Dogs and Cats

İç parazit (yetişkin)

İç parazit90 günde bir

Ev içi kedi yılda 1–2 (veya dışkı muayenesi); dışarı çıkan/avlanan kedi yılda en az 4 (3 ayda bir); yüksek risk ayda bir.

Avlanan kedilerde tenya (Taenia, Dipylidium – pire ile) için prazikuantel içeren ürün. Türkiye pratiği: 3 ayda bir.

Kaynak:ESCCAP GL1 – Worm Control in Dogs and Cats

Dış parazit (pire, kene, kulak uyuzu)

Dış parazit30 günde bir

Aylık spot-on veya 3 aylık ürün; ev içi kedide de pire riskine göre en az sıcak aylarda.

Köpek ürünleri (permetrin) kediye ÖLÜMCÜL toksiktir — yazılımda kedi hastaya permetrin içeren ürün seçilirse uyarı.

Kaynak:ESCCAP GL3 – Control of Ectoparasites in Dogs and Cats

Kontroller

Yavru kontrolleri · 1 ayda birAşı serisinde; FeLV/FIV testi sahiplenmede.
Yıllık genel muayene · yılda birKilo, diş (rezorptif lezyonlar), kalp (HCM üfürümü).
Yaşlı kedi kontrolü · 6 ayda bir10+ yaş (bazı kaynaklar 7+): 6 ayda bir muayene, yıllık kan (SDMA/kreatinin, T4), idrar, tansiyon — kronik böbrek hastalığı ve hipertiroidi taraması.
Kısırlaştırma · 0 yılda birGenellikle 4–6 ay civarı; hekim kararı.

Irklar

Tekir / Melez (Ev kedisi)

Obezite (kısırlaştırma sonrası)
Alt üriner sistem hastalığı (FLUTD)
Diş rezorpsiyonu
Sokak kökenlilerde FeLV/FIV, üst solunum (herpes/calici)

Türkiye'de en yaygın grup. Sahiplenmede FeLV/FIV testi, parazit tedavisi ve PETVET kaydı.

Aşı notu: Dışarı çıkıyorsa FeLV ve yıllık FHV/FCV önerilir.

British Shorthair

Hipertrofik kardiyomiyopati (HCM)
Polikistik böbrek hastalığı (PKD)
Obezite
Kan grubu B sıklığı (transfüzyon/neonatal izoeritroliz)

Kilo takibi; üremede kan grubu kontrolü.

Aşı notu: Genellikle ev içi; WSAVA'ya göre FPV 3 yılda bir yeterli olabilir.

Scottish Fold

Osteokondrodisplazi (kıkırdak/eklem bozukluğu – tüm kıvrık kulaklılarda)
Artrit ve ağrı
HCM
PKD

Kronik ağrı belirtileri (atlamada isteksizlik, kuyruk sertliği) takip edilmeli; düzenli ağrı değerlendirmesi.

Aşı notu: Standart protokol.

Van Kedisi

Beyaz tüylü ve mavi gözlülerde doğuştan sağırlık
Beyaz tüylülerde güneşe bağlı skuamöz hücreli karsinom (kulak ucu)

Yerli ırk; suyu sever. Beyaz kulaklarda güneş koruması.

Aşı notu: Standart protokol.

Ankara Kedisi (Turkish Angora)

Beyaz-mavi gözlülerde sağırlık
Kalıtsal ataksi (yavrularda bildirilmiş)
HCM

Yerli ırk; uzun ince tüy, haftalık tarama.

Aşı notu: Standart protokol.

Persian (İran Kedisi)

Polikistik böbrek hastalığı (PKD)
Brakisefali – solunum ve gözyaşı kanalı sorunları
Dermatofitoz
Diş dizilim bozukluğu

Günlük tarama ve göz temizliği; PKD gen testi/ultrason.

Aşı notu: Brakisefalik yapı nedeniyle intranazal aşılardan çok enjektabl tercih edilir.

Exotic Shorthair

PKD
Brakisefali
Göz akıntısı

Persian benzeri bakım, daha kısa tüy.

Aşı notu: Standart protokol.

Siyam (Siamese)

Amiloidoz (karaciğer)
Progresif retina atrofisi
Astım
Psikojenik alopesi
Şaşılık/nistagmus

Sosyal ve sesli; yalnız kalınca stres.

Aşı notu: Standart protokol.

Maine Coon

HCM (MYBPC3 mutasyonu)
Kalça displazisi
Spinal musküler atrofi

Büyük gövdeli; HCM için gen testi ve eko.

Aşı notu: Standart protokol.

Bengal

HCM
Progresif retina atrofisi (PRA-b)
Pirüvat kinaz eksikliği
Hassas sindirim

Çok aktif; zenginleştirme gerekir.

Aşı notu: Standart protokol.

Sphynx

HCM (yüksek prevalans)
Deri yağlanması/akne, malassezia
Güneş yanığı ve hipotermi
Diş hastalıkları

Haftalık banyo, kulak temizliği; yıllık kalp taraması önerilir.

Aşı notu: Standart protokol.

Ragdoll

HCM (MYBPC3 R820W)
Mesane taşı
Obezite

Sakin, ev içi ırk; kilo takibi.

Aşı notu: Genellikle ev içi – FPV 3 yılda bir, FHV/FCV riske göre.

Bu veri seti klinik karar desteği içindir; nihai aşı/ilaç protokolünü hekim, hayvanın bireysel risk durumuna ve aşı üreticisinin prospektüsüne göre belirler. 'BELİRSİZ' ile işaretli bilgiler resmi metinden birebir doğrulanamamıştır. Son güncelleme: 12.10.2026.